พุทธดำรัส ชาดก ในชาติต่างๆ สุภาษิต พระธรรม คำสั่งสอน พุทธปาฏิหารย์ บุญทำกรรมแต่ง เหตุการณ์ต่างๆ บุคคลต่างๆ เกร็ดความรู้ คำอธิบายโดยย่อ คำอุทิศ รายนามผู้ร่วมสร้างพระไตรปิฎก

แม่บทหรือบทตั้งหมวดสองข้อที่ไม่สัมพันธ์กัน คู่ใหญ่ ( มหันตรทุกะ )

มี ๑๔ คู่ คือ ๑. ธรรมที่มีอารมณ์, ธรรมที่ไม่มีอารมณ์ ; ๒. ธรรมที่เป็นจิต, ธรรมที่ มิใช่จิต เป็นต้น.

มหันตรทุกะ

หมวดที่ ๑๐ มี ๑๔ ทุกะ คือ

๕๕-๑. สารัมมณทุกะ

สารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์

อนารมฺมณา ธมฺมา ธรรมไม่มีอารมณ์

๕๖-๒. จิตตทุกะ

จิตฺตา ธมฺมา ธรรมเป็นจิต

โน จิตฺตา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นจิต

๕๗-๓. เจตสิกทุกะ

เจตสิกา ธมฺมา ธรรมเป็นเจตสิก

อเจตสิกา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นเจตสิก

๕๘-๔. จิตตสัมปยุตตทุกะ

จิตฺตสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยจิต

จิตฺตวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากจิต

๕๙-๕. จิตตสังสัฏฐทุกะ

จิตฺตสํสฏฺฐา ธมฺมา ธรรมเจือกับจิต

จตฺตวิสํสฏฺฐา ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิต

๖๐-๖. จิตตสมุฏฐานทุกะ

จิตฺตสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมมีจิตเป็นสมุฏฐาน

โน จิตฺตสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน

๖๑-๗. จิตตสหภูทุกะ

จิตฺตสหภุโน ธมฺมา ธรรมเกิดร่วมกับจิต

โน จิตฺตสหภุโน ธมฺมา ธรรมไม่เกิดร่วมกับจิต

๖๒-๘. จิตตานุปริวัตติทุกะ

จิตฺตานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมเกิดคล้อยตามจิต

โน จิตฺตานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมไม่เกิดคล้อยตามจิต

๖๓-๙. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมเจือกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน

โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิตและไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน

๖๔-๑๐. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธมฺมา ธรรมเจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดร่วมกับจิต

โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิต ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และไม่เกิดร่วมกับจิต

๖๕-๑๑. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมเจือกับจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดคล้อยตามจิต

โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติ โน ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิต ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และไม่เกิดคล้อยตามจิต

๖๖-๑๒. อัชฌัตติกทุกะ

อชฺฌตฺติกา ธมฺมา ธรรมเป็นภายใน

พาหิรา ธมฺมา ธรรมเป็นภายนอก

๖๗-๑๓. อุปาทาทุกะ

อุปาทา ธมฺมา ธรรมอาศัยมหาภูตรูปเกิด

โน อุปาทา ธมฺมา ธรรมไม่อาศัยมหาภูตรูปเกิด

๖๘-๑๔. อุปาทินนทุกะ

อุปาทินฺนา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วยตัณหา ทิฏฐิเข้ายึดครอง

อนุปาทินฺนา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วยตัณหา ทิฏฐิ ไม่เข้ายึดครอง

 

::: Go To ::: Home Page | Polyboon.com | ไหว้พระหน้าคอมฯ | นั่งสมาธิหน้าคอมฯ |