ไหว้พ่อแม่
เรื่อง และภาพประกอบโดย พุฒิวงศ์ บุษบวรรษ

การกราบไหว้พ่อแม่ดูเหมือนจะเป็นขนบธรรมเนียมของชาวพุทธ โดยเฉพาะชาวไทย การไหว้พ่อแม่ก่อนออกจากบ้าน และตอนกลับมาถึงบ้าน นั้นดูจะเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่มีสืบต่อกันมายาวนาน ถึงในสมัยนี้เด็กรุ่นใหม่จะละเลยไปบ้างบางส่วน แต่ก็ยังพอมีให้พบเห็นบางถึงจะไม่มากเท่าในอดีต

ในพระไตรปิฎกนั้นมีบางตอนกล่าวถึงเรื่องสกุลที่มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำอยู่ดังนี้

"ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภายในเรือนแห่งตระกูลใด บุตรๆบูชามารดาบิดา ตระกูลนั้นชื่อว่ามีพระพรหม ภายในเรือนแห่งตระกูลใด บุตรๆบูชามารดาบิดา ตระกูลนั้นชื่อว่ามีเทวดาตนแรก ภายในเรือนแห่งตระกูลใด บุตรๆบูชามารดาบิดา ตระกูลนั้นชื่อว่า มีอาจารย์คนแรก ภายในเรือนแห่งตระกูลใด บุตรๆบูชามารดาบิดา ตระกูลนั้นชื่อว่ามีบุคคลผู้ควรนำของมาบูชา คำว่าพระพรหม เทวดา บูรพาอาจารย์ และ ผู้ควรนำของมาบูชา เป็นชื่อของมารดาบิดา เพราะมารดาบิดาเป็นผู้อุปการะมาก เป็นผู้คุ้มครองเลี้ยงดูบุตร แสดงโลกนี้แก่บุตร(ทำให้บุตรเกิดมาบนโลกนี้)"

ผู้กราบไหว้แม่พ่อ ย่อมได้รับความเป็นมงคล คำให้พรของพรแม่พ่อนับว่าเป็นพรอันมงคล อันนี้พึงระวังสำหรับผู้เป็นพ่อเป็นแม่คน จะดุด่าว่ากล่าวลูกอย่างไรก็ได้ตามแต่สมควร แต่อย่าไปสาปแช่งลูกหลานตนเอง เพราะคำสาปแช่งของพ่อแม่ ถึงแม้จะเป็นไปด้วยอารมณ์ชั่ววูบก็ตาม ย่อมส่งผลร้ายแก่ลูกเป็นอย่างมาก มักจะทำให้ชีวิตไม่เจริญ

ผู้ที่มีความกตัญญู กัตตเวทิตา เคารพบูชาพ่อแม่ ชีวิตย่อมได้รับความปกป้องคุ้มครองจากพรอันเป็นมงคล เป็นที่รักของเหล่ามนุษย์ และเทวดา

ใครที่เคยผิดพลาดล่วงเกินพ่อแม่ ไม่ว่าจะด้วยการกระทำ คำพูด หรือความคิด ควรไปกราบขอขมาพ่อแม่ให้ท่านยกโทษให้ แล้วชีวิตคุณจะเจริญรุ่งเรืองขึ้น ไม่ตกอับ สำหรับผู้ที่ไม่มีโอกาสกราบไหว้ตอนที่ท่านยังมีชีวิตอยู่ก็กราบท่านได้โดยระลึกถึง เช่นการกราบพระก่อนนอนก็กราบพ่อแม่ด้วย

และมีสถานที่แห่งหนึ่งของไทยซึ่งมีความเชื่อว่าหากคุณได้ล่วงเกินพ่อแม่ไว้ แต่พ่อแม่ล่วงลับไปแล้ว และไม่มีภาพ หรืออัฐิสำหรับกราบไหว้ มีความเชื่อว่าให้ไปกราบขอขมาพ่อแม่ที่องค์พระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม เพราะองค์พระปฐมเจดีย์ถูกสร้างขึ้นเพื่อกราบขอขมาของลูกที่ได้ทำร้ายพ่อแม่ โดยเฉพาะบริเวณต้นโพธิ์ ฝั่งวิหารพระนอน จะเป็นจุดที่มีการแนะนำให้ไปจุดธูปขอขมาที่บริเวณนี้ เพราะโพธิ์เปรียบเสมือนพ่อแม่ที่เป็นร่มโพธิ์อันร่มเย็นของลูก