พระธรรมที่บันทึกอยู่บนเข็มกลัด หัวใจพระธรรมมงคลชีวิต มีรายละเอียดโดยย่อดังนี้

การละชั่วด้วยศีล
พุทธศาสนิกชนพึงระวังตนให้พ้นจากความชั่วทั้งหลายทั้งปวงด้วยการรักษาศีล แม้เพียงข้อเดียวก็ยังดี แล้วจึงพัฒนาให้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆให้ครบทั้ง ๕ ข้อ หรือ ๘ ข้อ โดยการรักษาศีลต้องรักษาทั้งทางกาย วาจา และความคิด ซึ่งการรักษาศีลนั้นนอกจากรักษาตนไม่ให้ประพฤติผิดศีลแล้ว ต้องไม่สนับสนุนส่งเสริมให้ผู้อื่นผิดศีล หรือ ยินดีที่คนอื่นผิดศีลด้วย ศีลพื้นฐาน ของพุทธศาสนิกชนคือ ศีล ๕ โดยมีสิ่งที่กำกับการรักษาที่ดีคือการมี หิริโอตัปปะ คือความละอายและความเกรงกลัวต่อบาป ซึ่งถือว่าเป็นหลักธรรมคุ้มครองโลกเลยทีเดียว

การทำดีด้วยทาน
การทำทาน หรือการทำบุญนั้นมีหลายวิธีซึ่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงธรรมเกี่ยวกับเรื่องการทำบุญไว้ ๑๐ ประการ ที่เรียกว่า บุญกิริยา ๑๐ ซึ่งประกอบด้วย การให้ด้วยทรัพย์ สิ่งของ แก่ผู้จำเป็นต้องใช้ ซึ่งถือว่าเป็นการทำทาน ที่ใช้เงินทองมากที่สุด การทำบุญชนิดอื่นแทบไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ เลย เช่น การอาสาช่วยเหลือด้วยแรงกาย หรือสติปัญญา การรักษาศีล การเจริญภาวนา ความอ่อนน้อมถ่อมตน การแบ่งบุญแก่ผู้อื่น การร่วมยินดีในบุญของผู้อื่น การฟัง หรือศึกษาธรรม การแสดง และเผยแผ่ธรรม ที่เราเรียกกันว่า ธรรมทาน รวมถึงการนำธรรมะไปปฏิบัติ ล้วนเป็นการทำดีทั้งนั้น และการทำดี หรือการทำทานอีกประการหนึ่งที่สำคัญมากและได้บุญกุศลมากด้วยคือการให้อภัย หรืออภัยทาน

การทำจิตใจให้ผ่องใสเบิกบานด้วยการเจริญภาวนา
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ความสำคัญกับการเจริญสติ และการเจริญภาวนามาก เพราะผู้มีสติย่อมเป็นผู้รู้ถูกผิด รู้ชั่วดี รู้ว่าสิ่งใดควรทำ สิ่งใดไม่ควรทำ การเจริญสตินั้นมี ๒ ระดับใหญ่ๆ คือ การเป็นผู้มีสมาธิ จดจ่อกับการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่นการสวดมนต์ไหว้พระด้วยใจสงบ หรือ ผู้มีสมาธิในการทำงาน เป็นต้น การมีสมาธินั้น ทำให้การดำเนินชีวิตมีโอกาสพบความผิดพลาดน้อยลง เป็นผู้มีกำลังมีความเพียรในการทำงานใดๆให้สำเร็จ การนั่งสมาธิเช่นการนั่งกำหนดลมหายใจเข้าออก การนั่งมองพระพุทธรูป การนั่งมองสิ่งของใด หรือรูปใดที่เราเรียกว่า การเพ่งกสินนั้น จัดอยู่ในระดับนี้ เพียงแต่ผู้ฝึกมาก ย่อมมีสมาธิที่มั่นคงยิ่งขึ้น อีกประเภทคือการเจริญภาวนา คือการรู้เท่าทันความจริง เช่นการรู้เท่าทันเวทนา การรู้เท่าทันอารมณ์ของตนเอง เพื่อเข้าถึงสัจธรรมของชีวิต ทำให้บรรเทาเบาบาง หรือพ้นจากความทุกข์ที่เกิดจากเวทนา หรืออารมณ์ต่างๆ ได้ ทำให้เกิดจิตใจที่ผ่องใส

มงคล ๓๘ ประการ
เป็นพระธรรม ที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงแก่มนุษย์และเหล่าเทวดา ว่าด้วยความเป็นมงคลโดยแสดงจาก ธรรมพื้นฐาน ยกระดับพัฒนาจิตใจ และชีวิตเพิ่มขึ้นเรื่อยดังนี้

๑ ไม่คบคนพาล คือการหลีกเลี่ยงที่จะคบหากับผู้ผิดศีล ผู้สนับสนุน หรือยินดีให้คนอื่นผิดศีล ซึ่งเป็นผู้ไม่เกรงกลัวต่อบาป จะนำพาชีวิตเราไปสู่อบายมุขทั้งหลาย ๒ คบบัณฑิต คือการเลือกคบหาผู้มีศีลมีธรรม นำความสุขความเจริญ ทั้งด้านจิตใจ และชีวิตมาให้ ๓ บูชาบุคคลที่ควรบูชา ผู้ที่ควรบูชาคือผู้มีคุณแก่เราทั้งหลาย แก่สังคม และเป็นผู้ประพฤติธรรม ๔ อยู่ในถิ่นที่สมควร ห่างไกลจากอบายมุข ๕ มีบุญบารมีมาก่อน และมั่นสะสมบุญบารมีสืบต่อไป ๖ ตั้งตนไว้ในทางที่ถูก ให้อยู่ในศีลในธรรม ทำตนให้เป็นประโยชน์ทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น ๗ ศึกษาสดับรับฟังมาก ใฝ่หาความรู้ ๘ มีศิลปวิทยา ฝึกฝนตนให้เป็นผู้มีความสามารถทั้งด้านการงาน และการดำเนินชีวิต ๙ มีวินัยที่ศึกษาดี สามารถควบคุมการกระทำ คำพูด และความคิดให้อยู่ในแนวทางที่ถูกที่ควรได้ ๑๐ วาจาสุภาษิต พูดแต่ความจริงที่มีประโยชน์ ๑๑ บำรุงพ่อแม่ ๑๒ สงเคราะห์บุตร ๑๓ สงเคราะห์ภรรยา(สามี) ๑๔ การงานไม่คั่งค้าง มีความรับผิดชอบต่องาน และหน้าที่ ๑๕ การให้ปัน ช่วยเหลือเผื่อแผ่ ๑๖ ธรรมจริยา ประพฤติตนอยู่ในทำนองครองธรรม ๑๗ สงเคราะห์ญาติ ๑๘ การงานไม่มีโทษ ทำงานที่ไม่เบียดเบียน ตนเองและผู้อื่น ๑๙ งดเว้นจากบาป มีความละอายและเกรงกลัวต่อบาป และการรักษาศีล ๒๐ สำรวมจากการดื่มน้ำเมา ซึ่งทำให้ขาดสติพาชีวิตสู่ปัญหาต่างๆ มากมาย ๒๑ ไม่ประมาทในธรรมทั้งหลาย เร่งประพฤติธรรม ทำบุญทำทาน อย่าพลัดวันประกันพรุ่ง เพราะชีวิตคนไม่มีอะไรแน่นอน ๒๒ มีความเคารพ ๒๓ อ่อนน้อมถ่อมตน ๒๔ สันโดษ ไม่ฟุ้งเฟ้อในอบายมุข ๒๕ มีความกตัญญู ต่อผู้มีพระคุณ ๒๖ ฟังธรรมตามกาล หาโอกาสให้กับตนเองในการ ฟังเทศน์ ฟังธรรม ศึกษาธรรมะ ๒๗ มีความอดทน ต่อการงาน และปัญหาชีวิต ต่างๆด้วยสติ ๒๘ เป็นคนว่านอนสอนง่าย รับฟังคำแนะนำจากผู้อื่น ๒๙ เห็นสมณะ เป็นผู้สงบเข้าถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ๓๐ สนทนาธรรมตามกาล เพื่อแลกเปลี่ยน เพิ่มเติม และเผยแผ่ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมะ ๓๑ บำเพ็ญตบะ ๓๒ ประพฤติตนให้ประเสริฐ คือการบำเพ็ญตนให้ไกลจากกิเลสตัณหา อุปาทานทั้งหลาย ๓๓ เห็นอริยสัจ ๓๔ ทำให้แจ้งซึ่งนิพพาน เมื่อทำความเข้าใจถึงเรื่องราวของทุกข์ เหตุทำให้เกิดทุกข์ หนทางแห่งการดับทุกข์ และวิธีการดับทุกข์แล้ว นำมาประพฤติปฏิบัติทั้ง การกระทำ คำพูด และความคิด เพื่อมุ่งสู่ความพ้นทุกข์ ๓๕ จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม เข้าใจถึงความไม่เที่ยงแท้ มีลาภ มีเสื่อมลาภ มียศ มีเสื่อมยศ มีสรรเสริญ มีนินทา มีสุข และมีทุกข์ เมื่อเข้าใจแล้วจึงไม่หวั่นไหวหากต้องประสบกับเรื่องใด ๓๖ จิตไม่มีความโศรก ปราศจากความทุกข์ทั้งปวง ๓๗ จิตปราศจากธุลี ไร้ซึ่งความโลภ ความโกรธ ความหลง ๓๘ จิตเกษม เป็นจิตที่พ้นจากทุกข์โดยสิ้นเชิง

ขอให้ทุกท่านอุดมด้วยพรอันเป็นมงคลทุกประการ
www.polyboon.com